Pełnomocnik w czynnościach sprawdzających – co może zrobić za podatnika?
Pełnomocnik czynności sprawdzające prowadzi w praktyce coraz częściej niemal samodzielnie – wielu podatników nie chce lub nie ma czasu na osobisty kontakt z urzędem i przekazuje tę rolę doradcy podatkowemu, radcy prawnemu albo adwokatowi. Nie wszystko jednak można zlecić w ten sposób. Eksperci LITIGATO tłumaczą, co pełnomocnik może zrobić za podatnika, a gdzie kończą się jego uprawnienia.
Pełnomocnik w czynnościach sprawdzających – uprawnienia
Pełnomocnik w czynnościach sprawdzających uprawnienia czerpie z rozdziału 3a Ordynacji podatkowej (art. 136–138), który reguluje instytucję pełnomocnictwa w sprawach podatkowych. Czynności sprawdzające podatnik może więc powierzyć innej osobie – pełnomocnik odbiera korespondencję, składa wyjaśnienia i dokumenty w imieniu mocodawcy. Czynności sprawdzające ordynacja podatkowa traktuje w tym zakresie tak samo jak każdą inną procedurę podatkową – zasady dotyczące pełnomocnictwa są identyczne niezależnie od etapu sprawy.
Czynności sprawdzające urząd skarbowy – kiedy potrzebny pełnomocnik
Czynności sprawdzające urząd skarbowy pełnomocnik przydaje się zwłaszcza wtedy, gdy sprawa dotyczy specjalistycznej wiedzy podatkowej albo podatnik nie ma czasu na bieżące monitorowanie korespondencji. Pełnomocnik podatnika urząd skarbowy traktuje jako pełnoprawnego reprezentanta – organ podatkowy kieruje pisma właśnie do niego, a nie do samego podatnika, o ile pełnomocnictwo obejmuje doręczenia.
Jak ustanowić pełnomocnika – pełnomocnictwo ogólne i szczególne
Jak ustanowić pełnomocnika do czynności sprawdzających – zależy od tego, jak szeroki ma być zakres jego działania. Pełnomocnik ogólny szczególny czynności sprawdzające to w praktyce wybór między dwoma formularzami: PPO-1 dla pełnomocnictwa ogólnego, obejmującego wszystkie sprawy podatkowe i trafiającego do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych, oraz PPS-1 dla pełnomocnictwa szczególnego, ograniczonego do konkretnej sprawy. Reprezentacja podatnika na podstawie pełnomocnictwa ogólnego oznacza, że nie trzeba składać nowego upoważnienia do akt każdej kolejnej sprawy czy kontroli.
Sprawdź również: Czynności sprawdzające a kontrola podatkowa.
UPL-1 i inne formularze – podpisywanie deklaracji przez pełnomocnika
Dokumenty podatkowe pełnomocnik może podpisywać tylko wtedy, gdy zostało mu udzielone odrębne upoważnienie – to częsty punkt nieporozumień. UPL-1 to formularz uprawniający wyłącznie do podpisywania deklaracji składanych elektronicznie, złożenie go jest bezpłatne, ale wymaga rejestracji w systemie e-Deklaracje. Wersja papierowa – UPL-1P – wiąże się z opłatą skarbową 17 zł. Deklaracja podatkowa korekta złożona przez pełnomocnika musi więc mieć odpowiednie umocowanie, inne niż samo pełnomocnictwo ogólne czy szczególne.
Kiedy pełnomocnik może reprezentować podatnika, a kiedy nie
Kiedy pełnomocnik może reprezentować podatnika – w zasadzie w każdej czynności o charakterze pisemnym lub organizacyjnym. Zastępstwo procesowe podatnik może natomiast wyłączyć w sytuacjach, które ustawa wiąże z osobistym działaniem strony – klasycznym przykładem jest przesłuchanie w charakterze strony lub świadka. Doradca podatkowy uprawnienia ma wtedy ograniczone do asystowania podatnikowi podczas przesłuchania, bez możliwości zastąpienia go w tej czynności.
Sprawdź również: Interpretacje podatkowe.
Pełnomocnik podatkowy w 2026 roku – prawa podatnika
Pełnomocnik podatkowy zakres działania 2026 nie zmienił się co do zasady, ale znaczenie tej instytucji w praktyce rośnie wraz z liczbą prowadzonych czynności sprawdzających. Pełnomocnik postępowanie podatkowe traktuje jak pełnoprawną stronę korespondencji – w orzecznictwie wskazuje się, że pominięcie pełnomocnika przez organ jest równoznaczne z pominięciem samego podatnika i może uzasadniać wznowienie postępowania. Prawa podatnika czynności sprawdzające pełnomocnik chroni więc nie tylko organizacyjnie, ale też jako realne zabezpieczenie procesowe.
W sprawach związanych ze sprzedażą internetową pomocne może być również opracowanie kontrola e-commerce.
Podsumowanie
Pełnomocnik w czynnościach sprawdzających może przejąć większość formalności – od odbioru korespondencji, przez składanie wyjaśnień, po podpisywanie deklaracji, jeśli ma do tego odrębne upoważnienie. Nie zastąpi jednak podatnika tam, gdzie przepisy wymagają jego osobistego udziału. Jeśli otrzymałeś wezwanie w ramach czynności sprawdzających i chcesz, aby całą sprawą zajął się profesjonalny pełnomocnik, skontaktuj się z kancelarią LITIGATO – przygotujemy odpowiednie pełnomocnictwo i przejmiemy kontakt z urzędem w Twoim imieniu. Profesjonalna kancelaria podatkowa Warszawa może pomóc również na dalszych etapach sprawy.

