Podatek od spadków w 2026 – Kto go nie musi płacić?

W momencie dziedziczenia, osoba nabywająca spadek musi uiścić podatek od spadków i darowizn. Istnieje jednak szereg możliwości skorzystania z ulg, a nawet całkowite zwolnienie z daniny. W artykule wyjaśniamy, kiedy i w jakiej wysokości spadkobierca jest zobowiązany zapłacić podatek od spadku oraz czy darowizna jest opodatkowana na podobnych zasadach. Omawiamy również kwoty wolne od podatku oraz warunki, na jakich możliwe jest pełne zwolnienie z opodatkowania, co pozwala zrozumieć relację spadek a podatek w praktyce.

Kto musi zapłacić podatek od spadku?

Osoby fizyczne, które odziedziczyły majątek, muszą uiścić podatek, gdy wartość spadku przekracza kwotę zwolnioną z opodatkowania. Obowiązek uiszczenia podatku powstaje w momencie potwierdzenia nabycia spadku przez sąd lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza.

W przypadku braku zgłoszenia nabycia spadku fiskusowi, obowiązek podatkowy powstaje, gdy podatnik zgłasza ten fakt we własnym zakresie. Warto wiedzieć, jak wyliczyć podatek od spadku (przykład) opiera się na czystej wartości nabytego majątku po potrąceniu długów.

Grupy podatkowe a spadek i podatek

Podział na grupy podatkowe jest kluczowy dla określenia zasad opodatkowania. Istnieją trzy grupy obejmujące bliskich o różnym stopniu pokrewieństwa. Osoby należące do I grupy korzystają z wyższych kwot wolnych w porównaniu do pozostałych.

Kto należy do poszczególnych grup podatkowych?

• I grupa podatkowa: małżonek, wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), pasierb, ojczym, macocha, rodzeństwo, teściowie, zięć, synowa.
• II grupa podatkowa: zstępni rodzeństwa (np. dzieci siostry, wnuki brata), rodzeństwo rodziców (np. ciotki, wujowie), zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa, rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych (np. mąż wnuczki).
• III grupa podatkowa: pozostali nabywcy.

Zgłoszenie nabycia spadku (SD-Z2)

Opodatkowaniu podlega nabycie majątku o wartości przekraczającej kwotę wolną. Aby skorzystać z ulg, należy prawidłowo wypełnić zgłoszenie SD-Z2. Jeśli zastanawiasz się, kiedy nie trzeba zgłaszać spadku do urzędu skarbowego, pamiętaj, że dotyczy to tylko sytuacji, gdy wartość majątku od tej samej osoby w ciągu 5 lat nie przekracza kwoty wolnej.

Ile czasu na zgłoszenie darowizny lub spadku przewiduje prawo? Termin to 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu lub zarejestrowania aktu u notariusza. Nieterminowość skutkuje koniecznością zapłaty podatku.

Kwoty wolne od podatku w 2026

Wysokość kwoty wolnej od podatku zależy od przynależności do konkretnej grupy podatkowej. Ze względu na mechanizm waloryzacji (zależny od wskaźnika inflacji), limity te ulegają regularnym podwyższeniom. Obecnie progi te kształtują się następująco:

• I grupa podatkowa – limit wynosi ponad 36 000 zł. Dotyczy to łącznej wartości majątku nabytego od jednej osoby w okresie 5 lat.
• II grupa podatkowa – kwota wolna to ponad 27 000 zł.
• III grupa podatkowa – najniższy próg, wynoszący niecałe 6 000 zł.

Ważne: Powyższe limity dotyczą sumy darowizn i spadków otrzymanych od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, oraz w okresie 5 lat poprzedzających ten rok.

Kto jest zwolniony z płacenia podatku od spadku?

Możliwe jest całkowite zwolnienie z obowiązku zapłaty daniny, co stanowi najkorzystniejszy scenariusz dla spadkobierców. Dotyczy to podatników należących do tzw. „zerowej grupy podatkowej”, wyodrębnionej w ramach grupy I. Wiele osób pyta, kiedy nie trzeba zgłaszać spadku do urzędu skarbowego – w przypadku najbliższej rodziny zwolnienie jest niemal pewne, o ile dopełni się formalności.

Do zerowej grupy podatkowej należą:

• małżonek,
• zstępni (np. syn, córka, wnuki, prawnuki),
• wstępni (np. matka, ojciec, dziadkowie),
• rodzeństwo, ojczym oraz macocha.

Warto jednak pamiętać o ograniczeniu czasowym: zwolnienie z podatku od spadków i darowizn nie dotyczy przypadków, gdy zgon spadkodawcy nastąpił przed dniem 1 stycznia 2007 r. Dla nowszych spraw kluczowe jest jednak to, czy darowizna jest opodatkowana na tych samych zasadach – w grupie zerowej odpowiedź brzmi: nie, pod warunkiem terminowego zgłoszenia.

Jak skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadku?

Jeśli chcemy skorzystać z preferencyjnych zasad, musimy dokonać prawidłowego zgłoszenia (SD-Z2) dotyczącego nabytych składników majątkowych do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Często pojawia się pytanie, ile czasu na zgłoszenie darowizny lub spadku ma podatnik? Termin ten jest rygorystyczny i wynosi 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (np. uprawomocnienia się postanowienia sądu).

W celu skorzystania ze zwolnienia z podatku każdy z nabywców powinien złożyć swoje zgłoszenie oddzielnie. Jest to szczególnie istotne w sprawach międzynarodowych, gdzie pojawia się kwestia tego, jak rozliczyć dywidendę z zagranicy lub inne aktywa – procedury zgłoszeniowe muszą być wtedy przeprowadzone z najwyższą starannością.

Profesjonalna pomoc w rozliczeniu spadku i darowizny

Otrzymanie darowizny lub spadku zazwyczaj wiąże się z obowiązkiem w podatku od spadków i darowizn. Istnieją jednak sprawdzone rozwiązania, dzięki którym można zminimalizować to obciążenie lub całkowicie go uniknąć.

Nasza kancelaria prawno-podatkowa w Warszawie oferuje wsparcie ekspertów z wieloletnim doświadczeniem. Po dokonaniu rzetelnej analizy podatkowej, opracowujemy dla naszych Klientów rozwiązania prowadzące do obniżenia daniny oraz doradzamy, co można odliczyć od podatku (np. remont) przy ewentualnej sprzedaży odziedziczonego majątku. Jeśli szukasz pewności w relacjach z fiskusem, nasze doradztwo podatkowe Warszawa zapewni Ci pełne bezpieczeństwo prawne i optymalizację kosztów związanych z otrzymaniem majątku.