Wyrok TK SK 14/21 a podatek od nieruchomości – czy decyzje gmin za lata 2020–2024 nie mają podstawy prawnej?

Od kilku miesięcy świat podatku od nieruchomości żyje konsekwencjami wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 14/21 – wyrok TK SK 14/21 a podatek od nieruchomości to dziś jeden z najważniejszych tematów sporów z gminami. Poza samymi zmianami i ich skutkami dla rozliczeń w latach 2025 i kolejnych, pozostaje problem, co zrobić z niekonstytucyjnymi przepisami w odniesieniu do lat wcześniejszych.

Pytanie kluczowe: jak organy podatkowe powinny postępować w sprawach dotyczących lat wcześniejszych, gdy zgodnie z wyrokiem TK przepis definiujący budowle utracił moc obowiązującą. Pomimo zawiłości konstytucyjnych to bardzo poważny praktyczny problem – jakie przepisy powinny stanowić podstawę decyzji wydawanych po 1 stycznia 2025 r. Jeśli bowiem w sentencji decyzji gminy powołuje się przepisy nieobowiązujące, to taka decyzja podlega uchyleniu.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 14/21 a podatek od nieruchomości – dokumenty podatkowe z lat 2020–2024, model domu, młotek sędziowski i symbol sprawiedliwości.

W listopadzie 2025 r. pojawiły się wyroki, które mogą diametralnie zmienić sytuację wielu przedsiębiorstw i gmin.

W tym artykule wyjaśniam, co z tych orzeczeń wynika dla decyzji wydawanych za lata 2020–2024 i jak podatnicy mogą wykorzystać je w toczących się sporach.

Jakie są skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 14/21 dla definicji budowli?

Trybunał, orzekając o niezgodności z Konstytucją przepisu definiującego budowlę, wykorzystał możliwość, aby odroczyć w czasie utratę jego mocy obowiązującej. Zgodnie z wyrokiem:

Przepis wymieniony w części I traci moc obowiązującą po upływie 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Okres ten upłynął 11 stycznia 2025 r. Co prawda w międzyczasie ustawodawca uchwalił skutecznie nowe przepisy, co do których domniemuje się zgodność z Konstytucją. Jednak nadal toczą się i toczyć się będą spory dotyczące lat 2020-2024 i potencjalnie wcześniejszych. Na jakich przepisach oprzeć nowe decyzje dotyczące tych okresów?

Jedno z podejść wskazuje, że zmiana dotyczy tylko lat 2025 r. i kolejnych.

Jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyrokach z 6 listopada 2025 r. (sygn. I SA/Po 476–478/25) potwierdził rewolucyjne i korzystne dla podatników stanowisko, które wcześniej zaprezentował WSA w Szczecinie w prawomocnych orzeczeniach z 13 sierpnia 2025 r. (sygn. I SA/Sz 216–219/25).

Zgodnie z tym podejściem, od 1 stycznia 2025 r. przepis definiujący budowlę w brzmieniu obowiązującym do końca 2024 r. utracił moc obowiązującą. Były to przepisy niezgodne z Konstytucją, zatem nie wolno ich stosować po okresie wyznaczonym w wyroku TK. Oznacza to, że nie może już stanowić podstawy prawnej decyzji organów podatkowych – również w sprawach dotyczących lat poprzednich.

Jak wskazał poznański sąd:

Organ, wydając zaskarżoną decyzję 14 maja 2025 r., nie był uprawniony sięgać do art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w brzmieniu, który z mocy wyroku TK SK 14/21 utracił moc obowiązującą z chwilą zmiany stanu prawnego, poczynając od 1 stycznia 2025 r., wprowadzonej przez ustawodawcę w granicach 18 miesięcy wyznaczonych przez TK, liczonych od 10 lipca 2023 r.

Co wyrok TK SK 14/21 oznacza dla decyzji podatkowych za lata 2020–2024?

To stanowisko otwiera podatnikom nową perspektywę w sporach dotyczących kwalifikacji obiektów i urządzeń jako budowli. Organy podatkowe, które po 1 stycznia 2025 r. wydają decyzje dotyczące lat wcześniejszych, nie powinny już stosować nieobowiązujących przepisów, a tym samym – bazować na definicji zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny.

Dla firm oznacza to realną szansę na obronę swoich racji w postępowaniach dotyczących wszystkich budowli.

Otrzymałeś decyzję gminy za lata 2020–2024 opartą na dawnej definicji budowli? Sprawdź, czy da się ją podważyć – w ramach przeglądu rozliczeń w podatku od nieruchomości ocenimy szanse na jej uchylenie.

Rozbieżności w orzecznictwie WSA i stanowisko NSA

Jak to często bywa w sprawach podatku od nieruchomości, nie ma jeszcze jednolitej linii orzeczniczej. Przykładem jest WSA w Olsztynie, który w wyrokach z 23 października 2025 r. (sygn. I SA/Ol 378–379/25) uznał, że organ prawidłowo stosował definicję budowli w brzmieniu obowiązującym do końca 2024 r.

Wyroki NSA z 4 sierpnia 2026 r. – istotna zmiana sytuacji podatników

Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 4 sierpnia 2026 r. (sygn. III FSK 368/26, III FSK 369/26 i III FSK 370/26) uchylił wskazane wcześniej wyroki WSA w Poznaniu z 6 listopada 2025 r. i oddalił skargi podatnika.

NSA uznał, że do stanów faktycznych sprzed 1 stycznia 2025 r. należy stosować przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2024 r. Wyrok TK SK 14/21 nie oznacza więc automatycznie, że decyzje wydawane po 1 stycznia 2025 r. za wcześniejsze okresy podatkowe są pozbawione podstawy prawnej.

Rozstrzygnięcia te istotnie ograniczają możliwość skutecznego kwestionowania decyzji wyłącznie z powodu zastosowania dawnej definicji budowli. Nadal jednak konieczna jest indywidualna analiza kwalifikacji podatkowej obiektów i pozostałych zarzutów dotyczących konkretnych decyzji.

Co powinni zrobić podatnicy po wyroku TK SK 14/21?

  • Przeanalizować trwające postępowania za 2024 r. i wcześniejsze lata.
  • Sprawdzić, czy w decyzjach organów podatkowych powoływane są przepisy, które utraciły moc z 1 stycznia 2025 r.
  • W przypadku nowych decyzji – powoływać się na argumentację z wyroków WSA w Poznaniu i Szczecinie, z uwzględnieniem późniejszych rozstrzygnięć NSA.
  • Rozważyć wniesienie odwołań lub skarg z powołaniem na wyrok TK SK 14/21 i zmianę stanu prawnego.

W weryfikacji dotychczasowych rozliczeń pomocne mogą być Optymalizacyjne przeglądy podatkowe.

Dlaczego skutki wyroku TK SK 14/21 są ważne dla przedsiębiorców?

Skala wpływu tego zagadnienia jest ogromna – dotyczy praktycznie wszystkich płatników podatku od nieruchomości, w szczególności firm produkcyjnych, logistycznych, handlowych i energetycznych. Każda błędna kwalifikacja obiektu jako budowli może oznaczać milionowe różnice w zobowiązaniach podatkowych.

Przy weryfikacji danych dotyczących nieruchomości i składników majątku warto sprawdzić również: Wycena, obmiary i inwentaryzacje majątku.

Jak pomaga Kancelaria LITIGATO?

Eksperci LITIGATO od miesięcy monitorują orzecznictwo w tym obszarze, reprezentując podatników w sporach z organami podatkowymi i doradzając w bieżących rozliczeniach. Pomagamy w audycie rozliczeń za rok 2024, przygotowaniu strategii procesowych oraz w ocenie, czy decyzje wydane w 2025 r. mają podstawę w obowiązującym prawie.

W takich sprawach istotne jest doradztwo podatkowe uwzględniające zarówno obowiązujące przepisy, jak i aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych.

Chcesz wiedzieć, jak wyrok TK SK 14/21 może wpłynąć na Twoje zobowiązania podatkowe i bieżące postępowania?

Napisz do naszego zespołu Litigato Real Estate Tax i bądź na bieżąco z najnowszymi trendami w orzecznictwie i podatkach od nieruchomości.

Czytaj także

  • Kiedy gmina może zakwestionować deklarację podatku od nieruchomości
  • Nowy podatek od nieruchomości od 2025 r.

Sprawdź również inne zagadnienia dotyczące rozliczeń podatkowych i księgowych:

Źródła

  • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sygn. SK 14/21.
  • Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych – art. 1a ust. 1 pkt 2 (w brzmieniu do 31 grudnia 2024 r.).
  • Wyroki WSA w Poznaniu z 6 listopada 2025 r., sygn. I SA/Po 476–478/25.
  • Wyroki WSA w Szczecinie z 13 sierpnia 2025 r., sygn. I SA/Sz 216–219/25.
  • Wyroki WSA w Olsztynie z 23 października 2025 r., sygn. I SA/Ol 378–379/25.
  • Wyroki NSA z 4 sierpnia 2026 r., sygn. III FSK 368/26, III FSK 369/26 i III FSK 370/26.

Rekomendacje

 

LITIGATO Spory podatkowe wyróżnione w rankingu firm doradztwa podatkowego w 2022 roku
Wojciech Plawiak – rekomendowany doradca w podatku od nieruchomości
www.litigato.pl – TOP 5 w kategorii Najlepsze strony internetowe

 
Wojciech Pławiak jest ekspertem BCC w zakresie sporów podatkowych i podatku od nieruchomości.
LITIGATO Spory podatkowe jest członkiem Business Centre Club.

Business Centre Club

 

Wojciech Pławiak został uznany za najlepszego specjalistę w zakresie podatku od nieruchomości w 2015 r. w prestiżowym X ogólnopolskim rankingu Rzeczpospolitej oraz rekomendowany doradca w kategorii Podatek od nieruchomości w XIII edycji Rankingu za 2019 r.

Rzeczpospolita

Napisz do nas




    Wolisz porozmawiać? Umów konsultację