Podatek od nieruchomości centrum handlowe – 5 kosztownych błędów branży retail

Branża retail – centra handlowe, retail parki i outlety – wyjątkowo boleśnie odczuwa każdy błąd w podatku od nieruchomości. Podatek od nieruchomości centrum handlowego to jedna z największych pozycji kosztów stałych obiektu. W praktyce jeden nieprawidłowo ujęty obiekt lub błędnie przyjęta powierzchnia może prowadzić do istotnej nadpłaty albo sporu z gminą, zwłaszcza po zmianach definicji budynku i budowli obowiązujących od 1 stycznia 2025 r. Na bazie spraw dotyczących dużych obiektów handlowych widać, że część problemów powtarza się niezależnie od lokalizacji czy modelu biznesowego właściciela nieruchomości.
W tym artykule pokazuję pięć najczęstszych błędów w rozliczeniach podatku od nieruchomości w branży retail i podpowiadam, jak je wykryć, zanim zrobi to gmina – albo jak odzyskać nadpłacony podatek.

Nowoczesne centrum handlowe z parkingiem i instalacjami technicznymi oraz dokumentacją finansową – kosztowne błędy w podatku od nieruchomości w branży retail.

W skrócie

W centrach handlowych, retail parkach i outletach jeden błąd w podatku od nieruchomości może oznaczać nadpłatę albo spór z gminą. W prawidłowym rozliczeniu tych obiektów pomocne może być doradztwo podatkowe uwzględniające specyfikę nieruchomości komercyjnych.

Najczęstsze błędy to: niewłaściwy obmiar powierzchni, błędne określenie przez podatnika budowli, opodatkowanie niewielkich obiektów, kwalifikacja parkingów i podstawa opodatkowania po zakupie.

Zmiany definicji budynku i budowli od 1 stycznia 2025 r. wymagają ponownego przeglądu deklaracji.

Przegląd rozliczeń często kończy się wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.

1. Niewłaściwy obmiar powierzchni użytkowej centrum handlowego

W wielu obiektach handlowych równolegle funkcjonują różne dane o powierzchni: jedne w umowach najmu, inne w projektach budowlanych, a jeszcze inne w deklaracjach podatkowych. To właśnie tutaj powstają częste błędy: nieujmowanie części niewynajmowanych, ujmowanie powierzchni niestanowiących powierzchni użytkowej dla celów PoN albo pozostawianie w deklaracjach danych historycznych, które nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi nieruchomości.

W wielu z prowadzonych spraw przegląd rozliczeń doprowadził do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, ponieważ analiza wykazała rozbieżności pomiędzy dotychczas wykazywanymi wartościami i obiektami a rzeczywistym przedmiotem opodatkowania na poziomie ponad 1000 m2, co przekłada się na kilkadziesiąt tysięcy złotych podatku rocznie. Dla podmiotów retail oznacza to prosty wniosek: audyt podatkowy powinien zaczynać się od ponownego sprawdzenia danych źródłowych, a nie wyłącznie samej deklaracji.

W takim przypadku warto zweryfikować dokumentację techniczną i dane dotyczące powierzchni. Pomocne mogą być Wycena, obmiary i inwentaryzacje majątku, pozwalające uporządkować informacje wykorzystywane w rozliczeniach podatkowych.

Podejrzewasz, że Twoja galeria handlowa płaci zbyt wysoki podatek? Zacznij od audytu podatku od nieruchomości – sprawdzimy dane źródłowe i ocenimy szanse na nadpłatę.

2. Błędne określenie podatnika przy budowlach na granicy działek

Centra handlowe często korzystają z infrastruktury znajdującej się na styku kilku nieruchomości: łączników, placów, dojazdów czy fragmentów ulic. Problem pojawia się wtedy, gdy podatnik deklaruje budowlę, która w całości lub w części znajduje się na cudzym gruncie, mimo że nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani posiadaczem tego gruntu w rozumieniu przepisów.

Zdarza się nam identyfikować sytuację, gdy budowle są deklarowane do opodatkowania pomimo że ich część była położona poza nieruchomością spółki. Tego typu przypadki pokazują, że przed złożeniem deklaracji warto „nałożyć” wykaz budowli na mapę geodezyjną i sprawdzić, czy firma w ogóle jest podatnikiem od całego obiektu.

Inne sytuacje to niedeklarowanie obiektów wzniesionych przez najemcę a trwale związanych z gruntem. W takich przypadkach mimo wydatkowania środków przez inny podmiot i amortyzowania tych budowli – podatnikiem pozostaje właściciel gruntu.

3. Ujmowanie jako budowli niewielkich obiektów wokół centrum handlowego – podatek od nieruchomości bez podstawy

Jednym z najbardziej rozpowszechnionych błędów w branży retail jest traktowanie jako budowli obiektów, które w istocie mają charakter wyposażenia terenu, elementów dekoracyjnych albo dawnej małej architektury. W dokumentacji jednego z centrów zidentyfikowaliśmy opodatkowanie m.in. donic, balustrad, fontanny i schodów ewakuacyjnych, pomimo że obiekty te nie spełniają definicji budowli.

Po zmianach od 2025 r. ryzyko takich błędów nie zniknęło, lecz zmieniło podstawę analizy, ponieważ ustawa wprowadziła autonomiczne definicje budynku i budowli oraz katalog budowli w załączniku nr 4, a jednocześnie osobną kategorię niewielkich obiektów, które budowlami nie są. Dla właścicieli nieruchomości komercyjnych oznacza to konieczność ponownego przejrzenia list środków trwałych i sprawdzenia, czy nazwa księgowa obiektu nie została automatycznie przeniesiona do deklaracji PoN bez analizy podatkowej.

W identyfikacji takich nieprawidłowości pomocne mogą być Optymalizacyjne przeglądy podatkowe, obejmujące weryfikację dotychczasowych rozliczeń i obszarów potencjalnych nadpłat.

4. Parking po zmianach z 2025 r. – budynek czy budowla?

Po nowelizacji przepisów szczególnego znaczenia nabrała kwalifikacja parkingów, zwłaszcza tych częściowo zlokalizowanych pod budynkiem centrum handlowego albo w jego obrysie. W załączniku nr 4 do ustawy wskazano parking znajdujący się poza budynkiem jako budowlę, ale w praktyce spory dotyczą obiektów „hybrydowych”, które mają tylko część cech budynku albo funkcjonują niezależnie od niego.

Sprawa jednego z centrów dobrze pokazuje skalę problemu: podatnik argumentował, że parking położony częściowo w obrysie pojedynczej kondygnacji budynków, ale niewydzielony w pełni przegrodami budowlanymi i działający samodzielnie, powinien być uznany za budowlę, a nie za część budynku. W praktyce retail oznacza to konieczność analizy technicznej każdego parkingu pod kątem dachu, przegród budowlanych, samodzielności funkcjonalnej i związku z kubaturą obiektu handlowego.

5. Niewłaściwe ustalenie podstawy opodatkowania po nabyciu nieruchomości handlowej

Przy zakupie centrum handlowego lub retail parku częstym błędem jest automatyczne przejęcie wartości budowli z ewidencji księgowej poprzedniego właściciela. Tymczasem podstawy opodatkowania budowli figurujące u poprzedniego właściciela nie determinują wysokości zobowiązania nowego właściciela, a brak jest podstawy prawnej do prostego skopiowania dawnych wartości do nowej deklaracji. W takich sytuacjach kluczowe staje się prawidłowe przygotowanie alokacji ceny nabycia pomiędzy grunty, budynki i budowle, tak aby wartość budowli wynikająca z umowy kupna została rozdzielona adekwatnie i mogła zostać obroniona w deklaracji podatkowej. To obszar, w którym brak uporządkowanej metodologii bardzo szybko zamienia się w ogromne nadpłaty, zwłaszcza przy transakcjach obejmujących duże portfele nieruchomości komercyjnych.

Istotne znaczenie ma również prawidłowa dokumentacja księgowa nabytych składników majątku. Sprawdź również: Prowadzenie ksiąg rachunkowych.

W przypadku transakcji dotyczących nieruchomości komercyjnych warto uwzględnić także konsekwencje podatkowe po stronie sprzedającego. Więcej informacji: Podatek od sprzedaży nieruchomości.

Podatek od nieruchomości w retail – co warto zrobić już teraz?

Dla właścicieli i zarządzających nieruchomościami retail praktyczny plan działania powinien obejmować kilka kroków.

Po pierwsze, warto zweryfikować obmiar powierzchni i zestawić go z danymi używanymi w deklaracjach.

Po drugie, należy sprawdzić, czy wszystkie budowle rzeczywiście znajdują się na gruntach, do których podatnik ma odpowiedni tytuł.

Po trzecie, trzeba ponownie przeanalizować drobne obiekty wokół galerii oraz parkingi w świetle definicji obowiązujących od 2025 r.

Po czwarte, przy każdej akwizycji nieruchomości należy przygotować odrębną, dobrze udokumentowaną alokację ceny nabycia dla potrzeb PoN.

Jak możemy pomóc?

Kancelaria LITIGATO wspiera właścicieli centrów handlowych, retail parków i innych nieruchomości komercyjnych w audytach podatku od nieruchomości, korektach deklaracji, wnioskach o stwierdzenie nadpłaty oraz sporach dotyczących kwalifikacji budowli i podstaw opodatkowania. W sektorze retail przewagę daje nie tylko znajomość przepisów, lecz także umiejętność połączenia analizy prawnej z techniczną specyfiką obiektu.

Chcesz sprawdzić rozliczenia swojego obiektu handlowego? Skontaktuj się z Kancelarią LITIGATO – przeprowadzimy przegląd i wskażemy, gdzie możliwa jest nadpłata. 

Czytaj także 

Źródła 

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2025 r.), w tym załącznik nr 4. 

Rekomendacje

 

LITIGATO Spory podatkowe wyróżnione w rankingu firm doradztwa podatkowego w 2022 roku
Wojciech Plawiak – rekomendowany doradca w podatku od nieruchomości
www.litigato.pl – TOP 5 w kategorii Najlepsze strony internetowe

 
Wojciech Pławiak jest ekspertem BCC w zakresie sporów podatkowych i podatku od nieruchomości.
LITIGATO Spory podatkowe jest członkiem Business Centre Club.

Business Centre Club

 

Wojciech Pławiak został uznany za najlepszego specjalistę w zakresie podatku od nieruchomości w 2015 r. w prestiżowym X ogólnopolskim rankingu Rzeczpospolitej oraz rekomendowany doradca w kategorii Podatek od nieruchomości w XIII edycji Rankingu za 2019 r.

Rzeczpospolita

Napisz do nas




    Wolisz porozmawiać? Umów konsultację