Zarzut z art. 107 k.k.s. – urządzanie nielegalnych gier hazardowych
Kontrola funkcjonariuszy Krajowej Administracji Skarbowej w lokalu, zatrzymanie automatów, a po kilku tygodniach wezwanie na przesłuchanie w charakterze podejrzanego – tak najczęściej zaczyna się sprawa o urządzanie nielegalnych gier hazardowych. Zarzut z art. 107 Kodeksu karnego skarbowego to jednak dopiero część problemu. Równolegle organ celno-skarbowy może bowiem wszcząć postępowanie w sprawie kary pieniężnej, której wysokość potrafi sięgnąć setek tysięcy, a nawet milionów złotych.
Wyjaśniamy, za co dokładnie grozi odpowiedzialność, kto może usłyszeć zarzut i jak skutecznie się bronić.
Za co grozi zarzut z art. 107 k.k.s.?
Urządzanie lub prowadzenie gier bez zezwolenia – § 1
Podstawą większości zarzutów jest art. 107 § 1 k.k.s. Przepis ten penalizuje urządzanie albo prowadzenie gier losowych, zakładów wzajemnych lub gier na automatach wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych lub warunkom koncesji czy zezwolenia. Sprawcy grozi grzywna do 720 stawek dziennych, kara pozbawienia wolności do 3 lat albo obie te kary łącznie. Sąd może dodatkowo orzec przepadek zatrzymanych automatów i pozostałych urządzeń do gry.
Ze względu na poważne konsekwencje finansowe i karne istotne znaczenie ma odpowiednio przygotowana obrona w sprawie karnej skarbowej, uwzględniająca zarówno okoliczności prowadzenia działalności, jak i materiał dowodowy zgromadzony przez organy.
Organizowanie zbiorowego uczestnictwa w grze – § 3
Art. 107 § 3 k.k.s. dotyczy organizowania lub prowadzenia gry hazardowej bez wymaganego urzędowego sprawdzenia lub bez nałożenia wymaganych urzędowych zamknięć. Zagrożenie obejmuje grzywnę do 720 stawek dziennych. Prawidłowe ustalenie podstawy prawnej zarzutu ma istotne znaczenie, ponieważ poszczególne paragrafy art. 107 k.k.s. odnoszą się do różnych naruszeń przepisów dotyczących gier hazardowych.
Wypadek mniejszej wagi – § 4
Gdy czyn ma niewielki ciężar gatunkowy, może zostać zakwalifikowany jako wypadek mniejszej wagi. Przestaje wtedy być przestępstwem skarbowym i staje się wykroczeniem skarbowym, zagrożonym karą grzywny. Przekonanie sądu do takiej kwalifikacji jest często jednym z głównych celów obrony.
Więcej o zasadach kwalifikacji czynów i różnicach w odpowiedzialności można przeczytać w artykule przestępstwo skarbowe a wykroczenie skarbowe.
Równoległa kara administracyjna – 100 000 zł za automat
Niezależnie od sprawy karnej właściwy organ może wymierzyć karę pieniężną na podstawie art. 89 ustawy o grach hazardowych. W przypadku urządzania gier na automatach poza kasynem gry oraz określonych przypadków posiadania lokalu, w którym znajdują się takie automaty, kara wynosi 100 000 zł za każdy automat. Dziesięć ujawnionych urządzeń może zatem oznaczać karę w wysokości miliona złotych.
Kara administracyjna jest nakładana w odrębnym postępowaniu – nawet korzystne rozstrzygnięcie w sprawie karnej nie zamyka automatycznie sprawy przed organem. Od decyzji przysługuje odwołanie, a następnie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Terminy liczy się od doręczenia odpowiednich rozstrzygnięć, dlatego nie należy odkładać działań do czasu zakończenia postępowania karnego.
W przypadku kwestionowania decyzji administracyjnej pomocna może być reprezentacja przed sądami administracyjnymi, szczególnie gdy spór dotyczy podstaw nałożenia kary lub prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ.
Zestawienie sankcji
- Art. 107 § 1 k.k.s. – urządzanie lub prowadzenie gier hazardowych wbrew przepisom ustawy albo warunkom koncesji lub zezwolenia: grzywna do 720 stawek dziennych, pozbawienie wolności do 3 lat lub obie kary łącznie; możliwy przepadek urządzeń.
- Art. 107 § 3 k.k.s. – urządzanie lub prowadzenie gry hazardowej bez wymaganego urzędowego sprawdzenia lub zamknięć: grzywna do 720 stawek dziennych.
- Art. 107 § 4 k.k.s. – wypadek mniejszej wagi: wykroczenie skarbowe zagrożone grzywną.
- Art. 89 ustawy o grach hazardowych – określone naruszenia dotyczące gier na automatach: 100 000 zł za każdy automat.
Kto może usłyszeć zarzut?
W pierwszej kolejności odpowiedzialność ponosi organizator gier, który musi liczyć się z konsekwencjami w obu trybach – karnym i administracyjnym. Krąg zagrożonych osób jest jednak szerszy. Właściciel lub posiadacz lokalu może zostać ukarany administracyjnie także wtedy, gdy automat należy do kogoś innego, jeżeli spełnione są ustawowe przesłanki odpowiedzialności.
Zarzuty mogą usłyszeć również osoby współpracujące z organizatorem, takie jak serwisanci, osoby obsługujące kasę czy pośrednicy – w zależności od rzeczywistej roli i świadomości bezprawnego charakteru działalności. Podmiot, na rzecz którego działał sprawca, może ponadto ponieść odpowiedzialność posiłkową za grzywnę wymierzoną sprawcy, jeżeli zachodzą przesłanki przewidziane w Kodeksie karnym skarbowym.
Warto pamiętać, że samo powiązanie z działalnością objętą kontrolą nie oznacza automatycznie odpowiedzialności karnej. Znaczenie mają konkretne czynności danej osoby, zakres jej wiedzy oraz możliwość przypisania winy.
Najczęstsze sytuacje
W praktyce zarzuty z art. 107 k.k.s. najczęściej dotyczą automatów do gier ustawionych w wynajmowanych lokalach – pubach, sklepach, a nawet na myjniach samochodowych. Ryzykowne bywają także loterie promocyjne i konkursy, w których o przyznaniu nagrody decyduje los, gry karciane na pieniądze organizowane dla innych osób oraz gry z nagrodami pieniężnymi lub rzeczowymi na imprezach firmowych. Osobną grupę stanowią gry internetowe skierowane do graczy z Polski, prowadzone z naruszeniem polskich przepisów.
Szczególnej ostrożności wymagają akcje marketingowe o charakterze losowym. Więcej na ten temat wyjaśniamy w artykule zarzuty po loterii promocyjnej – konsekwencje i strategie obrony.
Przebieg postępowania
Sprawa zaczyna się zwykle od kontroli, podczas której funkcjonariusze zabezpieczają automaty i dokumentację. Następnie toczy się postępowanie przygotowawcze – przesłuchiwani są właściciele lokali, serwisanci i gracze, a organ może zlecić sporządzenie opinii biegłych. Równolegle prowadzone jest postępowanie administracyjne w przedmiocie kary pieniężnej.
Na rozprawie sąd ustala przede wszystkim, czy gra podlegała przepisom ustawy o grach hazardowych, czy doszło do naruszenia tych przepisów i czy oskarżonemu można przypisać winę. Wyrok skazujący może obejmować, obok kary, przepadek zatrzymanych urządzeń. Od wyroku przysługuje apelacja, a po spełnieniu ustawowych warunków możliwe jest zatarcie skazania.
Warto również zapoznać się z zasadami postępowania karnego skarbowego, ponieważ działania podjęte już na etapie postępowania przygotowawczego mogą mieć istotny wpływ na dalszy przebieg sprawy.
Strategie obrony
Punktem wyjścia jest często wykazanie, że dana gra w ogóle nie jest grą hazardową w rozumieniu ustawy. Ocena zależy od rodzaju gry, jej zasad oraz ustawowych przesłanek, w tym elementu losowości i charakteru wygranej. Nie każda gra wykorzystująca urządzenie elektroniczne automatycznie podlega takim samym regulacjom.
Obrona może opierać się także na usprawiedliwionym błędzie co do karalności czynu – na przykład gdy oskarżony wynajął miejsce pod cudzy automat, nie mając świadomości rzeczywistego charakteru prowadzonej działalności. Warto również zweryfikować prawidłowość kontroli, zatrzymania urządzeń i przesłuchań, ponieważ uchybienia na tym etapie mogą mieć znaczenie dla oceny zgromadzonych dowodów.
Zobacz również, jak wygląda przeszukanie w postępowaniu karnym i na co zwrócić uwagę podczas zabezpieczania dowodów.
Jeżeli nie uda się uniknąć odpowiedzialności, celem może być zakwalifikowanie czynu jako wypadku mniejszej wagi z art. 107 § 4 k.k.s., a w odpowiednich okolicznościach również uzyskanie umorzenia lub warunkowego umorzenia postępowania. Niezależnie od tego należy rozważyć zaskarżenie kary administracyjnej w przewidzianym prawem trybie.
Warunkowe umorzenie
Na podstawie art. 41 k.k.s., przy uwzględnieniu odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu karnego, sąd może warunkowo umorzyć postępowanie, jeżeli spełnione są ustawowe przesłanki. Należą do nich m.in. nieznaczny stopień winy i społecznej szkodliwości czynu oraz wymagania dotyczące wcześniejszej karalności sprawcy.
Jeżeli przestępstwo spowodowało uszczuplenie należności publicznoprawnej, konieczne może być również uregulowanie tej należności w wyznaczonym terminie. Możliwość zastosowania warunkowego umorzenia podlega ograniczeniom, w szczególności w przypadkach objętych ustawowymi przesłankami nadzwyczajnego obostrzenia kary.
Ocena możliwości skorzystania z tej instytucji wymaga analizy konkretnego zarzutu, okoliczności czynu i sytuacji procesowej podejrzanego.
Na jakie dowody zwrócić uwagę?
Wynik sprawy często rozstrzyga się na etapie oceny dowodów. Szczególnej uwagi wymaga protokół kontroli – liczba ujawnionych urządzeń, ich przypisanie do konkretnych osób i opis zasad gry. Należy też sprawdzić, jak przeprowadzono i udokumentowano eksperymenty procesowe.
Kluczowe znaczenie mają opinie biegłych: trzeba ustalić, czy biegły badał konkretny automat oraz czy prawidłowo ocenił mechanizm gry i znaczenie elementu losowości. Wartościowym materiałem bywają również umowy i korespondencja sprzed kontroli, które mogą wykazać, czego oskarżony był, a czego nie był świadomy.
Odpowiednio przeprowadzona analiza dowodów pozwala ocenić zasadność zarzutów i przygotować dalsze działania procesowe. W sprawach dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej warto skorzystać z pomocy pełnomocnika lub obrońcy posiadającego doświadczenie w tego rodzaju postępowaniach.
Podsumowanie
Zarzut z art. 107 k.k.s. oznacza w praktyce walkę na dwóch frontach – przed sądem karnym i przed organem celno-skarbowym. O wyniku często decydują pierwsze tygodnie: dotrzymanie terminów, analiza protokołu kontroli i opinii biegłych oraz trafnie dobrana linia obrony.
Usłyszeli Państwo zarzut lub otrzymali decyzję o karze za automaty? Zachęcamy do kontaktu z kancelarią kancelaria doradztwa podatkowego LITIGATO – wspólnie ocenimy, jakie możliwości obrony są dostępne w Państwa sprawie.

