Data dodania: 06.01.2026 | Data aktualizacji: 06.01.2026
Przedawnienie zobowiązań podatkowych – jak działa i jak je wykorzystać w praktyce?
Przedawnienie zobowiązań podatkowych to jedna z najważniejszych instytucji prawa podatkowego – chroni podatników przed nieograniczonym w czasie dochodzeniem należności przez Urząd Skarbowy i zapewnia stabilność obrotu gospodarczego.
W praktyce przedawnienie bywa skomplikowane, ponieważ jego bieg może zostać zawieszony lub przerwany, a Urzędy Skarbowego często podejmują działania, które wpływają na termin przedawnienia podatku.
W tym artykule wyjaśniamy:
- po ilu latach przedawnia się podatek,
- jak sprawdzić, czy zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu,
- co przerywa bieg przedawnienia,
- czy można powołać się na przedawnienie w trakcie kontroli podatkowej,
- oraz jak wygląda przedawnienie VAT i przedawnienie podatku dochodowego.
Czym jest przedawnienie zobowiązań podatkowych?
Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Przedawnienie zobowiązania podatkowego oznacza, że:
- Urząd Skarbowy traci prawo do egzekwowania podatku,
- zobowiązanie wygasa z mocy prawa,
- podatnik może skutecznie powołać się na przedawnienie.
Przykład:
Termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych (PIT) za 2023 r. upływał 30 kwietnia 2024 r. Stąd, PIT za 2023 r. przedawni się 31 grudnia 2029 r.
Po ilu latach przedawnia się podatek?
Standardowy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego wynosi 5 lat i dotyczy większości podatków, w tym: VAT, PIT, CIT, podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych.
Niektóre zobowiązania mają odrębne zasady, np. zobowiązania ustalane decyzją jak podatek od spadków i darowizn – w tym wypadku 5-letni termin dotyczy prawa do wydania decyzji ustalającej przez Urząd Skarbowy, a nie samego zobowiązania.
Przedawnienie zobowiązania w VAT
VAT przedawnia się na zasadach ogólnych – po 5 latach od końca roku, w którym upłynął termin płatności.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz to, że VAT płacimy w terminie 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wystąpił podatek VAT przedawnienie zobowiązania w VAT za styczeń-listopad nastąpi o rok wcześniej niż przedawnienie zobowiązania w VAT za grudzień 2025 r.
Przykład:
Zobowiązanie w VAT za styczeń-listopad 2020 r. ulega przedawnieniu w dniu 31 grudnia 2025 r., ponieważ termin płatności VAT za każdy z miesięcy od stycznia do listopada upływał w 2025 r. (w przypadku VAT za styczeń termin płatności to 25. lutego 2025 r., w przypadku VAT za luty termin płatności to 25. marca 2025 r., w przypadku VAT za marzec termin płatności to 25. kwietnia 2025 r. itd.)
Termin płatności VAT za grudzień 2020 r. upływał jednak w 2026 r., a dokładnie 25. stycznia 2026 r. Stąd, zobowiązanie w VAT za grudzień 2020 r. ulegnie przedawnieniu dopiero 31 grudnia 2026 r.
Przedawnienie zobowiązania w podatkach dochodowych (PIT/CIT)
Przedawnienie zobowiązania w podatkach dochodowych następuje na zasadach ogólnych – po upływie 5 lat od terminu płatności podatku.
Wyjątkiem w tym zakresie jest estoński CIT – w tym przypadku zobowiązanie podatkowe ulega przedawnieniu z upływem 5 lat licząc od końca roku, w którym:
- upłynął termin płatności estońskiego CIT od dochodu z tytułu ukrytych zysków, od dochodu z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą, od dochodu z tytułu zmiany wartości składników majątku lub od dochodu z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych
- zysk został wypłacony na rzecz udziałowców, akcjonariuszy lub wspólników,
- zysk został uchwałą o podziale wyniku finansowego netto przeznaczony do wypłaty udziałowcom, akcjonariuszom lub wspólnikom – w przypadku gdy zysk w całości albo w części został wypłacony w formie zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy, albo
- zysk został przeznaczony na pokrycie straty z lat ubiegłych.
Przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia
W praktyce zobowiązania podatkowe nie zawsze ulegają przedawnieniu w terminie 5 lat z powodu działań organów podatkowych.
W tym zakresie może dość do przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia podatkowego:
- przerwanie biegu termin przedawnienia – po przerwaniu biegu terminu przedawnienia 5 letni termin biegnie na nowo;
- zawieszenie biegu terminu przedawnienia – po zawieszeniu biegu terminu przedawnienia termin nie biegnie, ale po ustaniu zawieszenia biegnie dalej.
W tym zakresie, przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego następuje na skutek wszczęcia egzekucji administracyjnej.
Przyczyną zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego może być w szczególności wszczęcie postępowania karnego skarbowego dotyczącego zobowiązania podatkowego, a także wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie organów
Jak sprawdzić, czy podatek się przedawnił?
W pierwszej kolejności ustal termin płatności podatku – ma on kluczowe znaczenie z perspektywy przedawnienia zobowiązania podatkowego.
W kolejnym kroku sprawdź, czy organ podejmował działania, które mogły skutkować zawieszeniem lub przerwaniem biegu przedawnienia, np. czy była wszczynana egzekucja dotycząca tego zobowiązania podatkowego, czy otrzymałeś postanowienie o zajęciu rachunku bankowego przez organy egzekucyjne, czy toczyła się kontrola celno-skarbowa, czy otrzymałeś zawiadomienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego.
Jeśli żadne z ww. zdarzeń nie wystąpiły, prawdopodobnie zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.
Czy można powołać się na przedawnienie w kontroli podatkowej?
Organ podatkowy nie może ustalić ani egzekwować podatku, który uległ przedawnieniu. Stąd, przedawnienie można i należy podnosić na każdym etapie postępowania, w tym podczas kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej, postępowaniu podatkowym, w odwołaniu od decyzji oraz przed Sądem Administracyjnym.
Jak wykorzystać przedawnienie zobowiązań podatkowych w praktyce?
Przedawnienie stanowi instytucję mającą charakter gwarancyjny i porządkujący relację podatnika z organami podatkowymi.
Warto monitorować terminy przedawnienia oraz analizować korespondencję z Urzędu Skarbowego – pozornie nieistotne pismo może wpływać nam na bieg terminu przedawnienia. Przykładowo, może ono stanowić zawiadomienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego w sprawie, które skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.
Należy również każdorazowo we współpracy z radcą prawnym lub doradcą podatkowym weryfikować prawidłowość działania organów podatkowych – zdarzają się sytuacje, w których nie dochodzi do skutecznego zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia.
***
Jeśli masz wątpliwości co do kwestii przedawnienia Twoich zobowiązań podatkowych, skontaktuj się z Kancelaria podatkowa Warszawa LITIGATO. Nasi doradcy podatkowi chętnie przeanalizują Twój konkretny przypadek oraz zweryfikują prawidłowość działania organów podatkowych.
eksperci
Rekomendacje
LITIGATO Spory podatkowe wyróżnione w rankingu firm doradztwa podatkowego w 2022 roku
Wojciech Plawiak – rekomendowany doradca w podatku od nieruchomości
www.litigato.pl – TOP 5 w kategorii Najlepsze strony internetowe
Wojciech Pławiak jest ekspertem BCC w zakresie sporów podatkowych i podatku od nieruchomości.
LITIGATO Spory podatkowe jest członkiem Business Centre Club.
Business Centre Club
Wojciech Pławiak został uznany za najlepszego specjalistę w zakresie podatku od nieruchomości w 2015 r. w prestiżowym X ogólnopolskim rankingu Rzeczpospolitej oraz rekomendowany doradca w kategorii Podatek od nieruchomości w XIII edycji Rankingu za 2019 r.
Rzeczpospolita
