Dlaczego warto przeprowadzić audyt fundacji rodzinnej wcześniej niż po 4 latach?
Ustawa o fundacji rodzinnej z 26 stycznia 2023 r. wprowadza obowiązek przeprowadzenia audytu co najmniej raz na cztery lata. Dla wielu fundatorów i członków zarządu liczba „cztery” stała się synonimem bezpiecznego horyzontu — jeśli audyt jeszcze nie musi być przeprowadzony, to znaczy, że nie ma powodów do niepokoju. To niebezpieczne uproszczenie. Cztery lata to dolna granica ustawowego wymagania, a nie optymalny rytm zarządzania ryzykiem prawno-podatkowym fundacji rodzinnej.
Ryzyka w fundacji rodzinnej narastają szybciej niż co cztery lata
Fundacja rodzinna nie jest bytem statycznym. Zarząd podejmuje uchwały, zawiera umowy, dokonuje inwestycji, wypłaca świadczenia beneficjentom i prowadzi rozliczenia z organami podatkowymi – niekiedy kilkanaście razy w ciągu jednego roku. Każda z tych czynności może rodzić skutki prawne i podatkowe, które bez bieżącej weryfikacji przez niezależnego audytora pozostają niezauważone aż do momentu, gdy skumulowane błędy stają się kosztownym problemem. Przy aktywnym zarządzaniu majątkiem ryzyka nie czekają na koniec czteroletniego cyklu.
Sprawdź również: fundacja rodzinna.
Pięć sytuacji, w których nie warto czekać z audytem fundacji rodzinnej
Niezależnie od wielkości fundacji istnieje kilka okoliczności, w których dobrowolny audyt przeprowadzony przed upływem ustawowego terminu jest po prostu dobrą decyzją biznesową.
1. Wniesienie znacznego lub skomplikowanego majątku
Pierwszą z nich jest wniesienie do fundacji znacznego lub skomplikowanego majątku – nieruchomości komercyjnych, udziałów w spółkach, portfeli wierzytelności lub aktywów zagranicznych. Każdy taki transfer wymaga właściwej wyceny i udokumentowania, a błędy popełnione przy wnoszeniu majątku mogą rzutować na całą późniejszą działalność fundacji.
2. Zmiana w składzie beneficjentów lub organów fundacji
Drugą okolicznością jest zmiana w składzie beneficjentów lub organów fundacji. Nowi członkowie zarządu lub rady nadzorczej powinni móc objąć swoje funkcje dysponując pełną wiedzą o stanie prawnym i podatkowym fundacji. Audyt przeprowadzony przy okazji takiej zmiany jest niejako „podsumowaniem stanu na wejście” i chroni nowych decydentów przed odpowiedzialnością za cudze zaniedbania.
3. Zmiana przepisów podatkowych
Trzecia sytuacja to zmiana przepisów podatkowych. Od momentu wejścia w życie ustawy o fundacji rodzinnej interpretacje podatkowe i praktyka organów skarbowych wciąż ewoluują. Każda istotna zmiana w przepisach to sygnał, by sprawdzić, czy dotychczasowe zasady funkcjonowania fundacji pozostają zgodne z aktualnym stanem prawnym.
Sprawdź również: kontrola podatkowa Wrocław.
4. Podejrzenie występowania ukrytych zysków
Czwarty powód to podejrzenie o ukryte zyski. Jeśli fundacja dokonywała świadczeń na rzecz beneficjentów bez wyraźnej podstawy statutowej albo transakcji z podmiotami powiązanymi na warunkach odbiegających od rynkowych, ryzyko kwalifikacji takich czynności jako ukrytych zysków opodatkowanych 15% CIT jest realne. Nie warto czekać, aż zrobi to organ podatkowy.
5. Pierwsze lata działalności fundacji rodzinnej
Piątą okolicznością są pierwsze dwa lub trzy lata działalności fundacji. To czas, gdy procedury dopiero się utrwalają, zarząd zdobywa doświadczenie, a struktura wewnętrzna organizacji często się zmienia. Zewnętrzna weryfikacja na tym etapie pozwala wychwycić błędy systemowe, zanim staną się trwałym elementem funkcjonowania fundacji.
Sprawdź również: Audyty księgowe.
Audyt fundacji rodzinnej jako inwestycja, a nie koszt
Dobrowolny audyt fundacji rodzinnej warto postrzegać jako inwestycję w bezpieczeństwo prawno-podatkowe, a nie jako zbędny wydatek. Przykład jest prosty: fundacja, która przez trzy lata udzielała pożyczek beneficjentom na preferencyjnych warunkach – poniżej oprocentowania rynkowego – akumuluje przez każdy kolejny rok ryzyko zakwestionowania tych transakcji przez organy podatkowe i kwalifikacji różnicy jako ukrytego zysku opodatkowanego 15% CIT. Audyt przeprowadzony w pierwszym roku mógłby ten problem wyeliminować lub co najmniej ograniczyć jego skutki. Audyt przeprowadzony dopiero po czterech latach zastaje już znacznie trudniejszą sytuację do naprawienia.
Ustawowe minimum a dobre zarządzanie fundacją rodzinną
Ustawowe minimum wyznacza granicę obowiązku, ale nie granicę dobrego zarządzania. Fundatorzy i zarządcy fundacji rodzinnych, którzy rozumieją tę różnicę, podejmują świadome i odpowiedzialne decyzje.
Kancelaria prawno podatkowa LITIGATO specjalizuje się w obsłudze fundacji rodzinnych przez zespół doradcy podatkowego i radcy prawnego. Zapraszamy do kontaktu z kancelarią LITIGATO, aby wspólnie ocenić, czy Twoja fundacja skorzystałaby na wcześniejszym audycie niż wymaga tego ustawa.
Radca prawny
Telefon:
+48 662 162 798
Email:
marta.aniszewska@litigato.pl
Radca prawny | Doradca podatkowy
Telefon:
+48 508 327 308
Email:
tomasz.prokurat@litigato.pl
eksperci
Rekomendacje
LITIGATO Spory podatkowe wyróżnione w rankingu firm doradztwa podatkowego w 2022 roku
Wojciech Plawiak – rekomendowany doradca w podatku od nieruchomości
www.litigato.pl – TOP 5 w kategorii Najlepsze strony internetowe
Wojciech Pławiak jest ekspertem BCC w zakresie sporów podatkowych i podatku od nieruchomości.
LITIGATO Spory podatkowe jest członkiem Business Centre Club.
Business Centre Club
Wojciech Pławiak został uznany za najlepszego specjalistę w zakresie podatku od nieruchomości w 2015 r. w prestiżowym X ogólnopolskim rankingu Rzeczpospolitej oraz rekomendowany doradca w kategorii Podatek od nieruchomości w XIII edycji Rankingu za 2019 r.
Rzeczpospolita
